چهار شنبه , اکتبر 23 2019
سرخط خبرها
خانه / تاریخ / موزیم، آثار حیات باستانی و آبدات تاریخی جاغوری

موزیم، آثار حیات باستانی و آبدات تاریخی جاغوری

 

قلعه رجب علی خان

ولسوالی جاغوری یک از ولسوالی های غربی ولایت غزنی میباشد. مرکز آن سنگماشه در حدود 2300 متر از سطح بحر ارتفاع دارد. اقلیم جاغوری تقریبا مدیترانه ای بوده و شرایط نسبتا خوبی برای زراعت و بالاخص باغداری محیا میباشد، چنانچه شغل اصلی مردم نیز زراعت و مالداری است.

در جاغوری معمولا کشت گندم، جو، جواری، باقلی، کچالو زردگ، پیاز، بادمجان رومی و در اقصی نقاط آن کشت بامیه نیز صورت میگیرد.

بادام، زردآلو، سیب، انگور، ناک، چارمغز، توت و سنجد از محصولات باغداری محسوب میشود که با محصولات زراعتی منبع همه اقتصادی مردم را تشکیل میدهد.

در قسمت فرهنگ مردم جاغوری گفته میتونیم که 70 فیصد مردم جاغوری، سواد خواندن و نوشتن را دارا اند و این ولسوالی بیشترین آمار قبولی در کانکور سراسری افغانستان را دارد.

مردم جاغوری فرهنگ غنی دارند که تقریبا در هر جایکه مهاجر شده اند فرهنگ و زبان خود را حفظ کرده اند، مردم جاغوری اکثرا آسترالیا را به حیث کشور دوم انتخاب کرده اند که در آنجا نیز با ایجاد نهادها و انجمن ها هویت اصیل خود را حفظ کرده و در گسترش آن تلاش میکنند.

در ولسوالی جاغوری قوم هزاره سکونت دارند که جمعیت آن بر اساس آمارهای غیر رسمی 350000 نفر ذکر شده است، که به صورت عموم در 3 دره که تقریبا موازی باهم اند از شرق به غرب امتداد یافته که از هر یک از این دره ها دره های دیگر منشعب شده زندگی میکنند.

جاغوری با در نظر داشت آب و هوایش هر ساله در فصل بهار و تابستان هزاران نفر توریست را به خود جلب میکند.

این ولسوالی کوهستانی بوده که در قسمت شرق آن از منطقه نی قلعه الی سعید احمد علودال به طول 100 کیلومتر در میان کوههای خود مناطق باستانی و ناریخی را جای داده است.

که همین امر منتجر شده تا در بسا موارد با بامیان مقایسه شود. مغاره های که در قسمت شرقی این ولسوالی موجود است نشان دهنده این است که جاغوری از قدیم الایام دارای فرهنگ با شکوه و مورد توجه جهانیان بوده است. گرچند اگر بخواهیم در مورد مغاره ها و آثار باستانی جاغوری معلومات دقیق حاصل و بازگو کنیم هزینه سنگین مادی و معنوی لازم دارد. ما کوشش میکنیم تا در آینده نه چندان دور مطالب گسترده تر و جامع تر برای جامعه به خصوص قشر جوان ارائه دهیم تا از فرهنگ باشکوه گذشته ها با خبر شوند و حتی الامکان کوشش میکنیم که با استفاده از تجربیات گذشته و حال دیده جدید به وجود آوریم و باعث رشد و تکامل جامعه شویم.

در این نوشته از آثار باستانی و آبدات تاریخی صرفا نام گرفته شده و تنها از آبده تاریخی قلغه رییس رجب علی خان که نشانگر ظلم و استبداد میباشد معرفی صورت گرفته و کوشش میکنیم به کمک و یاد خداوند سبحان در نوشته های بعدی از مناطق دیگر معرفی دقیقتر بازگو کنیم. که مغاره ها و آبدات تاریخی جاغوری قرار ذیل است:

1) غار شاه علیاتو، برج قلعه شار یا کوه دیده که در میان علیاتو، باریک و شهرزایده موقعیت دارد، سلسله مغاره های عهد بودایی چوپان قول شهرزایده، سلسله مغاره های بیده سای به خصوص چهل زینه، مغاره های لالاخیل، مغاره های حصار، بالخانه غار، جیره غار، سه پایه غار مهتر خیل، مزار چوب بی بی، مزار آب چق چق واقع در سلسله مغاره های قول شاه مردان، گورستان تاریخی شهرزایده، مغاره های واقع در قلندری، مغاره های در لومان، قبله ی اود یا صبد کو. که اینها همه گنجینه ای از زندگی و حیات در عصر باستان میباشد در نوشته های بعدی به توفیق الهی انشا الله، تک تک از این آثار های گرانبهای تاریخی را معرفی خواهیم کرد.

هم چنان تعداد از استحکامات نظامی که در اثر نظام دموکوطوایفی به وجود آمده بود در مرکز قرار دارند که از آن جمله تعداد از آنها را نام گرفته و به معرفی قلعه رجب علی خان می پردازیم.

قلعه های کهنه ده، نوده، شش برجه، دوازده برجه، رییس عبدالله خان و حاجی انور میتواند در کنار آ« همه ساحات باستانی وسیع برای جلب توریزم در جاغوری محسوب گردد.

 

تاریخچه قله صوفی بیو (بیان) یا کهنه ده امروزی

این قلعه در زمان حکومت قلندر والی یا فرمان روای هزاره جات ایجاد شد که از تاریخ دقیق آن معلومات به دست نیست، زماینکه مردم جاغوری از ظلم و ستم قلندر به تنگ آمده بود، تصمیم گرفتند که شاه یا همان فرمانروای را انتخاب کنند که آنها را از ظلم و ستم قلندر نجات بدهد. و این کار زمانی صورت میگیرد که خانه قلندر والی یا فرمانروای هزاره جات، پسری به دنیا آمد که مردم جاغوری برای تبریک بادی آن که سه روزه بود رفتند، که در نتیجه با خشم و غضب قلندر مواجه شدند و قلندر حکم کرد که آنهارا اجازه داخل شدن در قلعه را ندهد و موزه های آنان را به گردن آنها آویزان کنند و دوباره به طرف منطقه یا سرزمین شان بازگردند، که در نتیجه مردم جاغوری در زمان بر گشت با خود ها عهد کردند که باید شاه بگیرد و آنها بین خود مسوده کردند که چه کسی را به شاهی انتخاب کند که در ان زمان صوفی بیو از مردم پشی اوقی، بسیار آدم شجاع، پولدار و مالدار بود، مورد پسند همه آن ها قرار گرفت و بالاخره رفتند خانه صوفی بیو و با خود ها گفتند اگر صوفی بیو مارا خوب خدمت کرد که این کار ما به خوبی پیش میرود، و در غیر آن نه. که خوشبختانه با خدمت زیاد صوفی بیو مواجه میشوند. در اوایل صوفی بیو این نظریه آنها را قبول نمیکند و وقتی با همسر خود مشوره میکند میگوید قبول کند و این دو شرط را بگذارد: 1- ساختن یک قلعه دور از فرمان ولایت قلندر. 2- مبارزه با اسپ که هدف مردم جاغوری از این شجاعت صوفی بیو بوده است.

مردم جاغوری این شرایط را قبول میکند و دوباره بر میگردد و به ساختن قلعه یعنی کهنه ده امروزی شروع میکنند و وقتیکه ساختمان قلعه به چوب سقف میرسد، لشکر قلندر هجوم میاورد و در آن وقت اسپ قلندر شروع به مستی و دیوانگی میکند و لشکر و سپاهیان قلندر آنرا گرفته نمیتواند گاهی بعضی از کسانی را دندان میگیرد و یا با لگد میزند، و بالاخره به طرف قلعه نو ساخته صوفی بیو حرکت میکند، قلندر و لشکرش میگویند اگر اسپ برگشت شاهی و فرمانروایی از ما است و اگر بر نه گشت از صوفی بیو است و اسپ وقتی که داخل قلعه میشود، آرام پیش خانه صوفی بیو ایستاده شده و همسر صوفی برای اوعلف آورده و سم و پیشانی او را چرب کرده و قلندر و لشکرش بدون جنگ بر میگردند و حکومت و فرمانروایی به دست مردم جاغوری به ریاست صوفی بیو سپرده شد. و از آن بدین سو طرف از ظلم و ستم قلندر نجات یافت. که بعد از چند مدت خانه صوفی بیو پسری به دنیا می آید که اسمش سردار شیرعلیخان بود که موصوف بعد از پدر اداره حکومت را بدست گرفت. و بعدا در خانه وی پسری به دنیا آمد بنام سلطانعلی خان و سردار رجب علی خان که سردار رجب علی خان پسر سردار شیرعلی خان نواسه صوفی بیو است. که تاریخ دقیق این قلعه یا کهنه ده در دست نیست اما موی سفیدان و ریش سفیدان میگویند که این قلعه در حدود 200 سال قدامت دارد. که یکی از آثار و عابدات تاریخی است که متاسفانه تا حالا در موزیم افغانستان ثبت نشده است. که این قلعه برای جذب توریزم بسیار مناسب است.

این قلعه در ولسوالی جاغوری در سنگماشه موقعیت دارد.

درباره ی مدیر سایت

نام من علی مدد و نام فامیلی من شجاعی و در بهار ۱۳۵۸ خورشیدی در قریه قلندری ولسوالی جاغوری ولایت غزنی در یک خانواده متوسط و متدین چشم به دنیا گشودم. که دوره ابتدائیه مکتب را در مکتب امام جعفر صادق خواندم و دوره متوسطه را در لیسه های خدایداد و لومان خواندم و دوره لیسه را در لیسه صالحی زیرک خواندم و دوره لسانس را در دانشگاه پیام نور افغانستان در رشته حقوق به پایان رساندم.

همچنین ببینید

نظام سلطنتی در معارف جاغوری

هرگاه نظری به چند سال قبل کشور و ولسوالی جاغوری بی اندازیم، دیده میشود که …

5 دیدگاه

  1. حميد سنگماشه

    دوست عزيز آقاى على مدد شجاعى درود به شما ! من نوشته شما را در مورد چگونگى قدرت از قلندر به خانواده سردار شير على خان ( صافى بير ) انتقال كرد من دقيق اطلاع تاريخى انرا در دسترس دارم و دارم روى آن كار مى كنم . اطلاعات شما يكمقدار درست است ولى در آخر هايش بدون كدام احساس مسوليت فقط تخيلى نوشته ايد . اين گناه شما نيست چون جامعه ما بدور از إمكانات ثبت شده مطالعه اى كه روى يك موضوع تحقيق كنيم وجود ندارد . ولى يك مرجع اخبار راوى باقى مى ماند كه آن إثبات صد فيصدر را ندارد . بهر صورت اگر خواستى در آينده روى مسايل فرهنگى و تاريخى جاغورى مشترك كار كنيم بد نخواهد بود.

    • مدیر سایت

      بادرود!
      برادر نهایت عزیز اول موفقیت شمارا از خدا خواهانم. ثانیا، نوشته از من نیست بلکه هرکسی که نوشته برای سایت شیرین هزاره بیاورد فقط سیاسی نباشد صدفیصد به نشر میرسد. این نوشته از یکی از شاگردان لیسه خدایداد بود که به نشر رساندم. توانایی یک شاگرد در حدی نیست که چگونه تحقیق کرد و از کجا شروع کرد و به کجا ختم کرد اما اگر برای چنین شاگردان زمینه فراهم شود و نوشته های ابتدایی آنها هم به نشر برسد تشویق میشه و در آینده ها توانمند میشوند و میتوانند به صورت درست و اساسی تحقیق کنند. که روش تحقیق و نوشتن یک مقاله مشکلات خود را دارد و هر کسی نمیتواند بدون عیب مقاله و یا کدام کار تحقیقی را انجام دهد جز اینکه بر اساس سیستم دانشگاهی وارد شده و مطابق به آنچه که در شیوه تحقیق و یا روش تحقیق درج شده آنرا کاملا عملی کند. چنانچه ما دو نوع تحقیق داریم که عبارت اند از: 1- نظری یا کتابخانه ای 2- تحقیق میدانی که بر اساس توزیع اوراق و یا حاضر بودن بالای یک پروژه که در حال ساخت است. من طرفدار شما هستم و تشکر میکنم از احساس ناب شما. همیشه در خدمت هستم و هر چه نوشته های علمی و تاریخی که داشته باشی برایم ایمیل بزن با یک قطعه عکس خودت حتما نشر میکنم و همکاری شما و سایر دوستان قلم بدست را شدیدا نیاز دارم. چون یک نفر در شرایط فعلی کشور به هیچ طرف نمیرسد. باید چند نفری اندیشمند دور هم جمع شده و کاری انجام دهند. موفق باشید. باز هم تشکر.

    • تشکر از شما برادر گرامی!
      اول اینکه من مدیر سایت شیرین هزاره هستم و نوشته از کسی دیگه هست که نخواسته بنام خودش نشر شود و زمانیکه من مقالات و نوشته هارا درج سایت میکنم بنام ادمین که خودم هستم نشر میشه.
      اگر مقاله و یا نوشته های علمی تاریخی داشته باشی در خدمت هستم و میتوانی به ایمیل ادرس که در سایت درج شده ارسال کنی همراه با یک قطعه عکس خویش نوشته های شما نشر میشود.

  2. محمدابراهیم "جویا"

    برادرعزیزیکه درمورد به خانی رسیدن صافی بیومضمونی تحریرداشته اید تااندازه درست وصحیح است اما اینکه سردارشیرعلی خان پسرصافی بیوتحریرداشته اید درست نیست درزمینه لازم است یکمقدارمعلومات تانرادقیق سازید تشکر

    • جهان سپاس از اینکه وقت خود را صرف کرده و نظر ارائه کردید آقای جویا و اینکه در مورد مقاله فرمودید مقاله از کسی دیگر است و اینکه حین ثبت به نام ادمین یا مدیر سایت ثبت میشه کار ورد پرس است و صاحب مقاله هم خواسته که به صورت آزاد نشر گردد و اسمش درج مقاله نگردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *